เมื่อวันที่ 25 กันยายน 2569 ที่ผ่านมา ชุมนุมจิตอาสาเพื่อโอกาสที่เท่าเทียม (Dolphins for ALL) คณะวิศวกรรมศาสตร์ ม.อ. ร่วมกับ กองพัฒนานักศึกษาและศิษย์เก่าสัมพันธ์ มหาวิทยาลัยสงขลานครินทร์ (ม.อ.) จัดโครงการ “วันวิทยาศาสตร์เพื่อน้องคนตาบอด ครั้งที่ 3” (Science Day for the Blind 2026) ณ อาคารร่มศรีตรัง มหาวิทยาลัยสงขลานครินทร์ วิทยาเขตหาดใหญ่ เพื่อเปิดพื้นที่การเรียนรู้ทางวิทยาศาสตร์ให้กับนักเรียนผู้พิการทางสายตาผ่านประสาทสัมผัสและประสบการณ์ตรง
พิธีเปิดได้รับเกียรติจาก รศ.ดร.วิโรจน์ ยูรวงศ์ รองอธิการบดีฝ่ายพัฒนานักศึกษาและศิษย์เก่าสัมพันธ์ ม.อ. เป็นประธานในพิธี โดยกล่าวถึงเจตนารมณ์ของการจัดงานว่า “วิทยาศาสตร์ คือ เรื่องของความสงสัยและการเรียนรู้ ซึ่งเป็นสิทธิพื้นฐานของทุกคน มหาวิทยาลัยสงขลานครินทร์มุ่งมั่นที่จะขับเคลื่อนการเรียนรู้ตามหลัก Inclusive Education โดยเปลี่ยนจากการเรียนรู้วิทยาศาสตร์ด้วยสายตา มาเป็นประสาทสัมผัสและประสบการณ์ตรง เพื่อให้น้องๆ ทุกคนเข้าถึงโอกาสได้อย่างเท่าเทียม”
ภายในงานได้รับเกียรติจากแขกผู้มีเกียรติมาร่วมงานและมอบขวัญกำลังใจอย่างคับคั่ง อาทิ คุณไชยยงค์ มณีรุ่งสกุล วุฒิสมาชิก จังหวัดสงขลา, นางสาวอรอนงค์ ขำพันธ์ นักสังคมสงเคราะห์ปฏิบัติการ ตัวแทนจากสำนักงานพัฒนาสังคมและความมั่นคงของมนุษย์จังหวัดสงขลา (พมจ.สงขลา), ผศ.ดร.นิคม สุวรรณวร คณบดีคณะวิศวกรรมศาสตร์ ม.อ. และคุณอุดม ขวัญเลื่อน ตัวแทนสมาคมคนพิการทุกประเภท จังหวัดสงขลา
กิจกรรมภายในงานออกแบบมาเพื่อการเรียนรู้นอกห้องเรียนสำหรับน้องๆ นักเรียนจำนวน 30 คน จากโรงเรียนการศึกษาคนตาบอดธรรมสากลหาดใหญ่ โดยมีคณาจารย์ พี่ๆ Staff และนักศึกษาอาสาสมัครกว่า 50 ชีวิตร่วมดูแลอย่างใกล้ชิด ผ่าน 4 ฐานกิจกรรมเชิงปฏิบัติการ ได้แก่
1. ฐานแม่เหล็กและไฟฟ้า: เรียนรู้พลังงานและแรงดึงดูดผ่านการสัมผัสจริง
2. ฐานรู้ลึกเหมืองแร่: สัมผัสพื้นผิว รูปทรง และลักษณะของแร่ธาตุต่างๆ
3. ฐานส่งต่อความลับ (Cybersecurity): เสริมสร้างความรู้เรื่องความปลอดภัยทางไซเบอร์ที่เข้าใจง่าย
4. ฐานเสียงปริศนา สัตว์ซ่อนแอบ: ฝึกทักษะการฟังและการจำแนกเสียงรอบตัว
อีกหนึ่งไฮไลต์สำคัญคือการเปิดประตูสู่โลกใหม่ด้วย “Dolphins Glasses” นวัตกรรมพัลส์เสียงสะท้อน จากศูนย์วิศวกรรมนวัตกรรมเพื่อผู้พิการ (IEC-D)
คณะวิศวกรรมศาสตร์ ม.อ.
นักวิจัย ม.อ. ได้เผยโฉม “Dolphins Glasses” แว่นพัลส์เสียงที่ช่วยฝึกทักษะการระบุตำแหน่งทางเสียงสะท้อน (Human Echolocation) นวัตกรรมที่ทำให้ “การมองเห็น ไม่จำเป็นต้องใช้ดวงตา” โดยใช้หลักการเดียวกับ เดเนียล คีส คนตาบอดชาวอเมริกันผู้เปลี่ยนโลกด้วยการใช้เสียงสะท้อนดำเนินชีวิต ปั่นจักรยาน และหลบสิ่งกีดขวางได้เสมือนกลับมามองเห็นอีกครั้ง
ทีมวิจัย ม.อ. ไม่เพียงแค่พัฒนาตัวแว่นตาเท่านั้น แต่ยังสร้าง “ระบบการฝึกอบรมที่เป็นมาตรฐานครั้งแรกของโลก” ประกอบด้วย 5 ส่วนสำคัญ ได้แก่:
1. Dolphins Glasses: แว่นนวัตกรรมปล่อยพัลส์เสียง “คลิก” เพื่อระบุตำแหน่งวัตถุ
2. RoboFlect: เครื่องสะท้อนเสียงปรับระยะได้แม่นยำ เพื่อสร้างมาตรฐานการฝึก
3.ห้องฝึกอบรมทักษะการฟังเสียงสะท้อน: บุด้วยโฟมกันเสียงสะท้อนแบบพิเศษสำหรับการฝึกฟังของผู้พิการทางสายตา
4. หลักสูตร 10 ขั้นตอน: ออกแบบมาเพื่อฝึกระบุทิศทาง ระยะห่าง และชนิดวัสดุ ในรูปแบบคู่มือเสียงและอักษรเบรลล์
5. โปรแกรมบันทึกและติดตามผล: ซอฟต์แวร์ประเมินผลแบบฐานสมรรถนะ (Competency-based) ช่วยให้ผู้ฝึกสอนติดตามพัฒนาการของผู้เรียนได้อย่างแม่นยำและเป็นระบบ
ความสำเร็จจริง: อาสาสมัคร 6 คนแรก เดินหลบสิ่งกีดขวางได้ด้วยตนเอง
จากการทดสอบเชิงปฏิบัติการร่วมกับอาสาสมัคร 3 รุ่น รวม 16 คน จากโรงเรียนการศึกษาคนตาบอดธรรมสากลหาดใหญ่ ประสบความสำเร็จเป็นอย่างยิ่ง โดยปัจจุบันมี Showcase อาสาสมัคร 6 คนแรก ที่สามารถสวมแว่น Dolphins Glasses เดินหลบสิ่งกีดขวางที่เป็นแผ่นตัวสะท้อนแบบเรียบได้ด้วยตนเอง ซึ่งตอกย้ำว่านวัตกรรมนี้จะสามารถเปลี่ยนชีวิตผู้พิการทางสายตาในจังหวัดสงขลากว่าร้อยละ 90 ที่ยังขาดโอกาส ให้สามารถพึ่งพาตนเองได้อย่างยั่งยืน
โครงการ Click for the Future: จากสงขลา มุ่งสู่ระดับสากล
สำหรับก้าวต่อไป มหาวิทยาลัยสงขลานครินทร์ วางเป้าหมายการขยายผลโครงการ “Click for the Future” อย่างเป็นรูปธรรมใน 4 ระดับ:
• ระดับจังหวัด: ขยายผลไปยังคนตาบอดใน 16 อำเภอของจังหวัดสงขลา เพื่อสร้างครูฝึกและเครือข่าย Node เรียนรู้
• ระดับนโยบาย: ผลักดันการฝึกทักษะการฟังเสียงสะท้อนเข้าสู่วิชา O&M (Orientation and Mobility) ของกระทรวงศึกษาธิการ เพื่อให้เด็กนักเรียนผู้พิการทางสายตาทั่วประเทศได้เรียนเป็นวิชาพื้นฐาน
• ระดับประเทศ: ตั้งเป้าสร้าง Node ฝึกอบรมครอบคลุม 6 ภูมิภาคทั่วประเทศ เพื่อให้ผู้พิการทางสายตากว่า 1,000 คน เข้าถึงเทคโนโลยีนี้
• ระดับสากล: ผลักดันนวัตกรรมจากสงขลาสู่ระดับภูมิภาคเอเชียและระดับโลก ทั้งในเชิงพาณิชย์และเพื่อประโยชน์ทางสังคม
“โครงการ Click for the Future ไม่ได้เพียงแค่สร้างแว่นตา แต่เรากำลังสร้างทรัพยากรมนุษย์ที่มีคุณค่า เพื่อให้เพื่อนร่วมสังคมของเราได้เข้าถึงการศึกษาและการประกอบอาชีพอย่างเท่าเทียมและมีศักดิ์ศรี” ทีมวิจัยกล่าวทิ้งท้าย
พร้อมกันนี้ คุณอรุณชัย ศิริมหาชัย ประธานมูลนิธิมิตรภาพสามัคคี (ท่งเซียเซี่ยงตึง) หาดใหญ่ ได้มอบทุนสนับสนุนการพัฒนานวัตกรรมเพื่อผู้พิการ จำนวน 20,000 บาท แก่ชุมนุมจิตอาสาฯ เพื่อนำไปต่อยอดเทคโนโลยีที่เป็นประโยชน์ต่อสังคมต่อไป
โครงการดังกล่าวสะท้อนให้เห็นถึงความมุ่งมั่นของมหาวิทยาลัยสงขลานครินทร์ในการผสานองค์ความรู้ทางวิศวกรรมและวิทยาศาสตร์เข้ากับการบริการสังคม เพื่อสร้างสังคมแห่งความเสมอภาคและการเรียนรู้ตลอดชีวิตอย่างแท้จริง
